Улсын хилээр гаргахыг хориглосон бараа, бүтээгдэхүүний жагсаалтыг шинэчлэх цаг болжээ. Тухайлбал, өлөн гэдэс тэргүүтэй малын гаралтай бүтээгдэхүүнийг хилээр чөлөөтэй нэвтрүүлэх шаардлагатай байна. Эмээлтийн зах дээр хог хаягдал болж байгаа түүхий эдийг  хилээр нэвтрүүлдэг болчихвол малчдын орлогын эх үүсвэр нэмэгдэх нь тодорхой. Сүүлийн хорь гаруй жил тохиолдоогүй зуд энэ өвөл нүүрлэж, арав гаруй сая толгой мал хорогдлоо. Хорогдсон малын сэг зэмийг устгах зардлыг аймаг, сумын төсөвт дарамт учруулах хэмжээнд хүрчээ.

          Мал махны худалдааны гол зах “Эмээлт” орчимд малын гаралтай зарим бүтээгдэхүүн тэр дундаа өлөн гэдэс, толгой шийр нь хог болон хаягдаж байна. Шалтгаан нь тун энгийн. Нэгдүгээрт, боловсруулах үйлдвэр байхгүй. Хоёрдугаарт, зах зээл байхгүй, хил давуулах боломжгүй. Үүний хамгийн ойрын нотолгоо нь хил дээр их хэмжээгээр хураагдсан адууны өлөн гэдсийг уншигч та бүхэн харж байна. Өнгөрөгч гуравдугаар сард Замын-үүд дэх Гаалийн газрын байцаагчид Хятад руу гарах тээврийн хэрэгсэлд ачигдсан 40 тоннын чингэлгээс 253 шуудай, 5124 кг адууны өлөн гэдсийг илрүүлжээ. Одоо тэнд хураагдсан өлөн гэдсийг газарт булах эсвэл шатааж устгалд оруулах нь чамгүй хэмжээний зардал гарна. Уг нь бол адууны боловсруулсан өлөн гэдсийг хилээр гаргалаа гээд Монгол Улсад ямар ч гарз хохирол учруулахгүй. Харин ч хил давуулдаг болчихвол байгаль дээр хог болон хаягддаг өлөн гэдсийг үйлдвэр эрхлэгчид малчдаас худалдан авч экспорт хийх нь эдийн засгийн хувьд чухал холбогдолтой юм.

        Ер нь бол малын гаралтай бүтээгдэхүүн бол нөхөгддөг баялаг учир бид эдийн засгийн эргэлтэд оруулж экспортлож байх нь малчдын орлого төдийгүй валютын орох урсгалд эерэг нөлөө үзүүлнэ гэдгийг учир мэдэх хүмүүс ярьж байна.