УИХ-ын гишүүн Ц.Даваасүрэн аймгийнхаа намын эв нэгдлийг бусниулж, өөрийнхөө улс төрийн  бүлэглэлийн хэдэн залууст даргын зөөлөн суудал өгөхөөр эрээ цээргүй дайрч, зүтгэж байгаа баримтыг уншигч та бүхэнд хүргэж байна.  Хөвсгөлчүүдийн итгэл өгч сонгосон эрхэм гишүүд, аймгийн иргэдийн хурлын төлөөлөгчид шударга, эв нэгдэл, үр бүтээлтэй ажиллаж орон нутгаа хөгжил дэвшилд хүргэж, ажлын байрыг нэмэгдүүлэн, сайн сайхан амьдрах боломжийг бүрдүүлнэ хэмээн итгэл тавин хүлээж байна. Үүний төлөө ч сонголтоо хийсэн. Гэтэл зарим нөхөд даанч урамгүй үйлдэл гаргаж эхэллээ. УИХ-ын гишүүн Ц.Даваасүрэн орон нутгийн сонгуулиар намынхаа эсрэг ажилласан хэмээн намын нөхөд нь зарга хийж, энэ нь сошиалиар цацагдаж олон мянган гишүүнийхээ өмнө булайгаа чирэх болов. Утасны ээдрээг хөөвөл ихээхэн сонирхолтой. Тодруулбал, Ц.Даваасүрэн нь одоогийн аймгийн удирдлагууд буюу намынхаа гишүүдийн эсрэг өөрийн хүмүүс болох Засаг даргын орлогч М.Очирхуяг, Мөрөн сумын Засаг дарга Ц.Гансүх, Хөвсгөл аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газрын дарга А.Эрдэнэбаатар тэргүүтэй залуусыг сөргүүлэн тавьсан гэх урвалт шарвалтын тухай намын тогоон дотор ид шуугиж байна. Гэтэл Ц.Даваасүрэн нам дотор хагарал, талцал үүсгээд зогсохгүй Ардчилсан намын зарим гишүүнтэй очиж “сүүлэрсэн”-ээр Хөвсгөл аймагт жинхэнэ утгаар нь МАНАН үүсгэсэн гэх сэрдлэг өндрөө авах болов. 

 

Энэ бүхэнд Ардчилсан намаас нэр дэвшиж, аймгийн Засаг дарга Л.Ганболдтой өрсөлдөн ялалт байгуулсан гэх Г.Мөнгөнхуяг хэмээх залуу холбоотой болохыг намынхан бүгд л ярьж байна. Нам доторхи зөрчил тэмцэл ч яахав тогооноос халиагүй юм даа гээд өнгөрч болно. Бас ч гэж учиртай. Харин эрх мэдэл, эрх ашгийн төлөө МАНАН үүсгэж байгаа нөхөд орон нутгийг зарчимтай, шударга удирдаж олон түмний төлөө явж чадах уу гэж асууя. Ардчилсан нам УИХ-ын сонгуульд угсруулан өвдөг шороодож, орон нутгийн сонгуульд хэдэнтээ бүдэрсний эцэст “Салхи оруулъя” хэмээн бархирсаар сая нэг юм олон жилийн мөрөөдлөө биелүүлж ялалт байгуулсан. Гэтэл энэ их үнэ цэнээр олдсон ялалт нь эрх мэдлийн төлөөх ганц хоёр хүний эрх ашгийн золиос болж, 2024 он гэхэд Ардчилсан намын нэр хүнд шороонд хөлбөрч байх вий. 

Одоо Г.Мөнгөнхуяг аймгийн ИТХ-ын даргад горилж байгаа гэнэ. Хэрэв гараад ирвэл Ц.Даваасүрэнтэй нийлж Хөвсгөлийг МАНАН-туулж, өөрийн компаниар дамжуулж улсын тендерт гар хуруугаа дүрсээр эцэст нь намын бусад төлөөлөгч, итгэл хүлээлгэсэн гишүүд, сонгогчидоо хөлдөө чирээд дуусвал яах вэ хэмээн иргэд айж байна. 

 

Түүнтэй холбоотой эхний хэл ам гэвэл Г.Мөнгөнхуяг нь сая орон нутгийн сонгуулиар мөнгө тараасан гэх асуудлаар Тагнуулын ерөнхий газрын Хөвсгөл аймаг дахь хэлтэст шалгагдаж байгаа явдал юм. Санал худалдан авах зорилгоор мөнгө тарааж байгаа гэх бичлэг, баримтыг хавсаргаж прокурорт хүргүүлсэн юм билээ. 

Хоёрдугаарт, Г.Мөнгөнхуяг нь 2006 оноос барилгын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг “Урагшлах” компанийн инженер, гүйцэтгэх захиралаар томилогдож байсан. Одоо компанийг аав С.Гүншир нь удирддаг. Бичиг цаасан дээр л энэ хүний нэр байгаа болохоос бус жинхэнэ эзэн нь Г.Мөнгөнхуяг. Тэгвэл бизнесийн ашиг сонирхол улс төр рүү халдаад ирэхээр улс орны сан хөмрөгийг самарч дуусдаг нь жам мэт зүйл дэлхийн аль ч оронд түгээмэл түүх болохыг санах хэрэгтэй. Уг барилгын компани дандаа тендерийн ажил гүйцэтгэж ирсэн. Одоо л гэхэд найман тэрбум гаруй төгрөгийн тендерийн ажил гүйцэтгэж байгаа юм. Үүнийг Ц.Даваасүрэн авч өгсөн гэж жиг жуг хийдэг юм билээ. 

 

Хамгийн сонирхолтой нь Ардчилсан нам өнгөрсөн дөрвөн жил засаглаагүй байхад “Урагшлах” компани томоохон тендерүүдийг авчээ. Ингэхдээ сүүлийн дөрвөн жилд өмнөх жилүүдтэй харьцуулахад тус компанийн тендерийн ажлын хэмжээ, мөнгөн дүн эрс өссөн байна. 2017 онд 50:100 цогцолборыг эхлүүлэх тендер 600 сая, 2018 онд 520 хүүхдийн сургуулийн тендер 2.3 тэрбум, тус онд Мөрөн хотод ахмадын асрамж үйлчилгээний төвийн засварын тендер 100 сая, 320 хүүхдийн сургуулийн тендер 2.5 тэрбумын ажил авч гүйцэтгэсэн байна. Харин 2019 онд 1.8 тэрбум төгрөгийн төсөвтэй эрүүл мэндийн төвийн барилгын тендерийг авсан. Энэ жил 100 ортой хүүхдийн эмнэлгийн барилгын тендерт шалгарч 8 тэрбум гаруй төгрөгөөр гүйцэтгэж байгаа юм. Энэ нь МАН-ын зарим үл бүтэх нөхөдтэй сүлбэлдсэний хайр ивээл үү.

МАН-ын нөлөө бүхий хүмүүстэй сүлбэлдсэн гэх Г.Мөнгөнхуяг аймгийн ИХТ-ын даргаар өөрөө болж, Засаг даргаар МАН-аас хүн тавиулахад хүчин зүтгэх тохироотой байна хэмээн учир мэдэх хүмүүс хардаж байна лээ. Өөрөөр хэлбэл, Л.Ганболдыг ялсан нь МАН-ыг хуваах зорилготой нөгөө талын нөхдөөс дэмжлэг авсны хүч нөлөө гэнэ. Ингээд уг тохироогоор МАН-аас Засаг дарга тавих гэж байна хэмээн хардаж байгаа. 

 

Саяхан энэ компанитай холбоотой “Хөвсгөлчүүдийн урмыг хугалагч “Урагшлах” компани төсвийн мөнгөөр тоглож балгас барьсаар байна” гэсэн нэртэй асуудал хөндсөн нэвтрүүлгийг ТВ8 телевизээр цацсан. Үүнд хэд хэдэн ноцтой баримт дурдагдсаныг анзаарсан биз ээ. Тус компани 2009 онд Эрүүл мэндийн сайдын хөрөнгө оруулалтаар 50 ортой төрөх эмнэлэг барих 2.18 тэрбум төгрөгийн төсөвтэй тендерт шалгарч гүйцэтгээд 2013 онд ашиглалтад оруулсан байна. Гэвч 2015 онд төрөх эмнэлгийн 109 халаалтын панел цоорч, ус алдаж, халаалт өгөх ямар ч боломжгүй болжээ. Эмнэлгийн удирдлагууд удаа дараа дээрхи асуудлыг шийдвэрлэх талаар албан тоот явуулсан ч хариу өгөлгүй хоёр жил болсон байна. Иймээс аймгийн Засаг дарга Л.Ганболд Засгийн газарт удаа санал тавьж байж 2017 онд Засгийн газрын 180 сая төгрөгийн санхүүжилтээр халаалтын асуудлыг нь шийдвэрлүүлжээ. Энэ хооронд Г.Мөнгөнхуяг таг чиг алга болсон байдаг. 

 

“Урагшлах” компани өмнөх төрөх эмнэлгийг халтар хултар барьсан болоод дахин 100 ортой хүүхдийн эмнэлэг барих ажил авсан. Ингэхдээ нэгдсэн эмнэлгийн дулааны шугамыг тасалснаас болж хүндрэл үүсч байгааг Хөвсгөл аймгийн нэгдсэн эмнэлгийн дарга С.Чагнаадорж ярьж байна. Энэ талаар удаа дараа хандахад хариу өгдөггүй, утсаа авдаггүй, усанд хаясан чулуу шиг алга болчихдог гэнэ. С.Чагнаадорж “Бид албан бичиг хүргүүлж, удаа дараа холбогдсон ч хариу өгөөгүй. Манай эмнэлгийн эдийн засгийн албаны дарга Гүншир гэж захирал руу нь ярихад би тэтгэвэртээ гарсан. Захирал Мөнгөнхуягтай ярь гэсэн хариулт өгсөн” хэмээн ярьж байна. 

 

Тус компанийн балаг цааш хөврөнө. Энэ дундаас нэгэн баримтыг сөхөе. 2008 онд нутгийн удирдлагын ордны дэргэд аймгийн мэргэжлийн хяналтын газрын барилгыг барих шийдвэр гарч, 2012 онд “Урагшлах” компани гэрээ байгуулж, жилийн дараа ажлаа эхэлсэн байна. Гэвч барилгын суурийг буруу технологиор цутгаж, асуудал тарьжээ. Ойр хавиар нь явж байсан хүмүүс андахгүй биз. Энэ талаар Хөвсгөл аймгийн ерөнхий архитектор Г.Бадамсэрээжид “Тухайн суурь нь технологийн шаардлага хангахгүй учир барилгыг үргэлжлүүлэн барих боломжгүй гэсэн дүгнэлт гарсан байдаг. Ингээд ажил нь түр зогссон. Улмаар тус компани 2016 онд аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газартай тохиролцож, алдаагаа засч ажиллана хэмээн дахин гэрээ байгуулсан. Гэвч компани ажлаа үргэлжлүүлж гүйцэтгээгүй. Сүүлдээ гэрээ цуцлагдсан. Одоо тус компани технологийн шаардлага хангахгүй тавьсан суурийг зайлуулж, газрыг чөлөөлж өгөх ёстой. Энэ ажлаа хийхгүй байна. Одоо шүүхийн шат руу шилжиж байна” хэмээн ярьсан. Ямар их басамжлал, хэнэггүйтэл вэ, Г.Мөнгөнхуяг аа. 

Г.Мөнгөнхуяг эрх ашгийнхаа төлөө хэний ч золих, хэнтэй ч нийлэхээс сийхгүй бололтой. УИХ-ын сонгуулиар намынхаа төлөө хүчин зүтгэж ажиллах нь зайлшгүй үүрэг. Гэтэл өнгөрсөн сонгуулиар Г.Мөнгөнхуяг Эрдэнэтэд бие даан нэр дэвшигч Н.Алтанхуягийн сонгуулийн штабт бужигнуулж явжээ. Гэтэл одоо орон нутгийн сонгуулиар нам нь ялаад гараад ирэхээр дарга даамал болно хэмээн зүтгэх нь хэр ёс зүйтэй вэ. 

Л.Хуяг