Төрд сандайлсан томчууд тэр чигтэй хулгайчид болсныг хууль хяналтын байгууллагынхан эхнээс нь зарлаж эхэллээ. Үнэндээ сүүлийн 10 жил МАН-ынхан төрийн бүх шатанд дангаараа ноёрхож, Монголын төрийг хөлөөс нь толгой хүртэл удирдаж байна аа. Улмаар МАН-ынханд гар дүрэхгүй сан, орохгүй салбар, завшихгүй хөрөнгө, зальдахгүй төсөл гэж байхгүй болтол нь тонон дээрэмдлээ. Эцэстээ тэд нэг хөнжил багтахаа байж, хулгай дээрмээ ил цагаан зарлаж эхлэх нь тэр.

         Хамгийн сүүлийн томоохон баривчилгаануудаас харахад төрийн олигтой гэснийг эрх баригчид сорчилж авсан нь илэрч байна, үнэндээ. Өөрөөр хэлбэл, нэгэн цагт МАН-ын лидер улстөрчид гэж явсан томчуудаа хүртэл барьж хорих дээрээ тулсан байна.

        Өнгөрсөн найман жилийн хугацаанд МАН-ынхан Засгийн эрхийг дангаараа, хууль тогтоох байгууллагад үнэмлэхүй олонхоороо суухдаа мөн ч олон хулгайн хэргийг олон нийтэд зарлаж байлаа. Хөгжлийн банк, ЖДҮХС-ийн хулгай, нүүрсний хулгай, “Ногоон автобус”-ны гэгчлэн жагсааж бичвэл чамгүй олон хэрэг, улсаа тонон дээрэмдсэн булхай бий, эрх баригчдад. Тэр байтугай эрүү өвдөг нийлэх шахам өвгөрч, элгээрээ хэвтсэн эрчим хүчний салбарыг МАН-ынхан өнгөрсөн 10 жилийн хугацаанд юу ч үгүй тонон дээрэмдэж, шинээр цахилгаан станц барих эрчим хүчний шинэ эх үүсвэртээ болох боломжийг юу ч үгүй хулгайлсныг хууль хяналтын байгууллагаас зарлаж байна.

ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ САЛБАРТ ҮҮРЛЭСЭН МАН-ЫХНЫ ДЭЭРЭМ

           Авлигатай тэмцэх газраас эрчим хүчний салбарын эрх бүхий албан тушаалтнуудад холбогдох хэргүүдийг мөрдөн шалгаж эхэлсэн талаар өнгөрсөн долоо хоногт мэдээлсэн. Тодруулбал, одоогийн ДЦС-IV ТӨХК-ийн гүйцэтгэх захирал Н.Тавинбэх Эрчим хүчний яамны Төрийн нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байхдаа БНСУ-ын Эксим банкны эх үүсвэртэй хөнгөлөлттэй зээлээр Монгол Улсын 10 аймагт дулааны станц барих төслийн зөвлөх үйлчилгээний ес сая гаруй ам.долларын гэрээг байгуулсан. Улмаар түүнийг албан тушаалын байдлаа урвуулан ашиглаж, зөвлөх үйлчилгээний төсвийг 2,6 сая ам.доллараар нэмж, Монголын нэр бүхий аж ахуйн нэгжид эдийн засгийн давуу байдал бий болгосон гэх хэрэгт холбогдуулан шалгаж, цагдан хорьсон билээ. Мөн Эрчим хүчний сайдын зөвлөх асан П.Товуудорж, Сангийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга асан Б.Нямаа нарыг уг хэрэгт холбогдуулан шалгаж, баривчилсан билээ.

         Тэгвэл эрчим хүчний салбарынхныг ээлжит баривчилгаа энэ долоо хоногт үргэлж, “Эрчим хүчний үндэсний төв” ТӨХХК-ийн захирал Д.Бямбасүрэн болон зарим нэр бүхий компанийн удирдлагын гэр, ажлын өрөөнд нэгжлэг хийж их хэмжээний валют, бэлэн мөнгө, эд зүйлс хураан авсан талаар АТГ-аас мэдээллээд байна.

        Ийн Эрчим хүчний салбарт эзэн суусан томчууд эхнээсээ хуулийн байгууллагын хаалга татаж, цахилгаан станц барих байсан томоохон төсөл хөтөлбөрүүд хэрэгжиж чадаагүйн горыг улсаараа амсаж эхэллээ. Угтаа бол Монгол Улс өнгөрсөн долоо хоногоос цахилгаан эрчим хүчний хязгаарлалтад орж, хөхөө өвлийн хүйтэнд харанхуй, хүйтэн байранд суухаас аргагүй болов. Нэг ёсондоо өнгөрсөн 40-өөд жилийн хугацаанд эх үүсвэр нэмээгүй эрчим хүчний салбарт МАН-ынхан эзэн суусан ч, төсөл хөтөлбөрүүдээ хэрэгжүүлэлгүй төрөөс тэрбумтан төрүүлэх хүртлээ тонон дээрэмдсэн байна. Уг нь эрчим хүчний салбарт Эксим банкны төсөл хэрэгжсэн бол 10-аад аймгийг эрчим хүчээр хангах хангалттай нөөц бололцоо бүрдэх байлаа. Харамсалтай нь, эрх баригч намын томилгоот албан тушаалтнуудын авлига албан тушаалын хэрэг хэрээс хэтэрч, улсаараа гал  алдах дээрээ тулаад байна.

ТӨРИЙН ӨМЧИТ КОМПАНИУДЫН БУЛХАЙ ИЛЧЛЭГДЭЖ ЭХЛЭВ ҮҮ

          АТГ-ын ээлжит баривчилгаа Төрийн өмчит компаниудад өрнөж байна. Тодруулбал, Авлигатай тэмцэх газраас хойшлуулшгүй ажиллагаа явуулж “Эрдэнэс критикал минералс” ТӨҮГ-ын захирал Д.Тогтохсүрэнгийн ажлын байранд нэгжлэг хийж, саатуулсан талаар албаны эх сурвалжууд мэдээллэсэн. Түүнийг Эрүүгийн хуулийн 22 дугаар бүлэгт заасан авлига, албан тушаалын гэмт хэрэгт холбогдуулан мөрдөн шалгаж эхэлсэн юм. УИХ-ын гишүүн асан Д.Тогтохсүрэн цагтаа МАН-ын урдаа барьдаг улстөрчдийн нэг байлаа. Өнгөрсөн хугацаанд тэрбээр МАН-ын бүлгийн даргаар улирч ажилласан гэх зэргээр МАН-ын эрх мэдлийн бялуу хуваалтаас хоцорч үзэлгүй явж ирсэн. Улмаар өнгөрсөн сонгуулиар УИХ-ын I тойрог буюу хангайн бүсэд нэр дэвшиж өвдөг шороодсон ч төрийн өмчит компанийн захирлаар томилогдож амжсан. Тодруулбал, УИХ-ын гишүүн асан Д.Тогтохсүрэн 2024 онд  хуучнаар Монголросцветмет нэгтгэл буюу “Эрдэнэс критикал минералс” ТӨҮГ-ын захирлаар томилогдсон юм.

 Тэгвэл хууль хяналтын байгууллагын ээлжит баривчилгаа үргэлжил, уул уурхайн салбарынхныг сандаргаж эхэлжээ. Тодруулбал, өичигдөр орой АҮЭБ-ын яамны хяналт шинжилгээ, үнэлгээ дотоод аудитын газрын улсын ахлах байцаагч А.Бямбадоржийн гэрт болон ажлын өрөөнд нэгжлэг хийж байгаа талаар эх сурвалжууд мэдээлж эхлээд байна.

             Энэ мэт сүүлийн үед өрнөсөн баривчилгаанаас харахад МАН-ынхан тэр чигтэй хулгайч, луйварчид юм байна. Эцэстээ тэд эрх мэдлийн төлөө зодолдохдоо эх адаггүй намынхнаа намнаж эхэллээ. Хөхөө өвлийн хүйтнээр хөдсөн дээлтээ жагсаж, ард түмэнд шудрага ёсыг тогтооно гэж ам гарч байсан төрийн томчууд, хариуцлагын сэлмээ сугалж, хууль бус байдлыг таслан зогсоохоло амалж байсан нь бий.

       Уг нь ард түмэн сүүлийн 10 жил Ардын намынханд итгэж, эрх мэдлийг чинээнд нь тултал нь өгсөн байлтай. Харамсалтай нь, тэд иргэдийн итгэлийг даасангүй дээ, даанч.