Хөгжлийн банканд нүүрлэсэн хулгай, тонон дээрэмдсэн төрийн түшээдийн дуулиан дэгдээд жил өнгөрлөө. Хууль хяналтынхан ажлаа хийж, эрх баригч намын удирдлагууд энэ асуудалд онцгой анхаарч байгаа гэх хүлээлттэй өнөөдөрт хүрлээ. Тодруулбал, “Хөгжлийн банк”-ны захирал Н.Мандуул өнгөрсөн 2022 оны нэгдүгээр сарын 23-нд 25 чанаргүй зээлдэгчийн нэрийг зээлийн хэмжээтэй нь зарласан байдаг. Мөн нэгдүгээр сарын 31-нд дахин 17 хүний нэрийг зарлаж, Хөгжлийн банканд нэг их наяд 873 тэрбум төгрөгийн хохирол учирсан болохыг нийтэд ил болгосон билээ. Хөгжлийн банкны хулгай гэх тодотголтой уг хэргийг Нийслэлийн прокурорын газар, Авлигатай тэмцэх газраас хамтарсан ажлын хэсэг гарч, хэрэг бүртгэл нээж, шалгаж байна.

       Хөгжлийн банкны хэргийн дуулиан дэгдсэнээс хойш ард түмэн “Зээлээ төл” гэж хоолойгоо сөөтөл хашхирч, хамаг байдаг үгээ дайсны хэрэг гарсан уу гэвэл гарсан. Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад гэмт хэрэг үйлдэж олсон хөрөнгө, орлогыг хураан авах, улсад хохирсон хохирлыг нөхөн төлүүлэх зорилгоор 47 аж ахуйн нэгж, тэдгээрийн хувьцаа эзэмшигч болон Хөгжлийн банкны албан тушаалтан нийт 61 иргэний 664 ширхэг үл хөдлөх хөрөнгө, 763 тээврийн хэрэгсэл, арилжааны банкууд дахь 104 харилцах, хадгалах данс болон 25 аж ахуйн нэгжийн хувьцааны шилжилт хөдөлгөөнийг прокурорын зөвшөөрлөөр хязгаарлаад байна. Хамгийн том бодит үр дүн нь гэвэл нэг их наяд 80 тэрбум төгрөгийн эргэн төлөлт хийгджээ. Өөрөөр хэлбэл, дампуурлаа зарлахад бэлэн болоод байсан Хөгжлийн банк “Сэхээн амьдруулах” тасгаас хэдийнэ гарчихсан гэсэн үг.

       Өнгөрсөн оны арванхоёрдугаар сарын 31-ний байдлаар 16 зээлдэгч зээлээ бүрэн төлж, хаажээ. Тухайлбал, “Кью эс си” ХХК, “МИАТ” ТӨХК, “МАКСРӨҮД”, “МОНГОЛ ЭМ ИМПЕКС” ХХК, “ВОЯЖЕР МИНЕРАЛ РЕСУРСЕС” ХХК, “ДИ БИ ЭМ ЛИЗИНГ” ХХК, “ЭРД ХУЛ” ХХК, КАПИТАЛ, ГОЛОМТ, ХААН, ХУДАЛДАА ХӨГЖЛИЙН БАНК, ТОСК БУЯНТ-УХАА НЭГ, ХОЁРДУГААР ХОРООЛОЛ зэрэг аж ауйн нэгж, компани эргэн төлөлт хийж, зээлээ бүрэн хаасан байна. Өөрөөр хэлбэл, тэд Хөгжлийн банканд өргүй болсон гэсэн үг. Хэдийгээр хариуцлага алдаж, найдваргүй зээлдэгчийн эгнээнд шилжсэн байсан ч үүргээ ухамсарлаж, зарим аж ахуйн нэгж нь эрвийх дэрвийхээрээ зээлээ төлөв бололтой.

       Мөн зээлээ бүрэн төлж дуусаагүй байгаа ч бага багаар төлж байгаа аж ахуйн нэгжүүдийг дурдахгүй өнгөрч болохгүй. Тухайлбал, “Эрдэнэс монгол” ХХК, “Мах цемент” ХХК, Зорчигч тээвэр гурав, “НВЦ” ХХК, “Ган хүдэр орд” ХХК зэрэг 52 компани өнгөрсөн оны хоёрдугаар сараас хойш зээлээ бага багаар төлж байгаа гэх мэдээллийг Хөгжлийн банкнаас өгч байна.

      Гэхдээ шүгэл дуугараад бүтэн 350 хоног өнгөрч байхад нүдэн балай, чихэн дүлийн аж ахуйн нэгжүүд ч байна. Өнөөдрийг хүртэл зээлээ төлөөгүй, хаагаагүй, буцаалт хийгээгүй газруудыг дурдвал, ТОСК хөдөлгөөнт, Эгийн голын усан цахилгаан станц ТӨХХК, ЭХЯ ТТЦС, “ХӨТӨЛ” ХХК, “ЭРЭЛ” ХХК, “МОН ЛАА” ХХК, “МОНГЕМА” ХХК, “ИНЖИР” ХХК, “ЗЭСТ-ӨНДӨР” ХХК, “СОНГОУЛД” ХХК, “МБҮ ТРЕЙД” ХХК, “ГАЗ-ИМПОРТ” ХХК ЗЭРЭГ АЖ АХУЙН НЭГЖ НЭГ Ч ТӨГРӨГИЙН ЗЭЭЛ ТӨЛӨӨГҮЙ БАЙНА.

      Эндээс харвал, хэдэн бизнесмэнүүд л зээлээ төлжээ. Тэдэнд Монголын эдийн засгийг “чирсэн” гай ч бий, гавьяа ч бий байх. Хариуцлага алдсан уу, цар тахал тэднийг туйлдуулж, зээлээ төлж чадахгүй хэмжээнд хүрсэн үү гэдэг олны бодох л асуудал болжээ. Ажлаа хийгээд алдсан алдаа тэдэнд байгаа юу гэвэл байгаа. Бас оносон ч бий байх.Тэд зээлээ төлж дуусаад Хөгжлийн банкны хэргээс мултарчихгүй. Тэднийг одоо шорон руу ачих уу, шонд өлгөгдөх үү гэдэг сонголттой “ял” хүлээж байна. Өөрөөр хэлбэл, хууль хяналтын байгууллагынхан уг хэргийг шалгаж, шүүхэд шилжүүлнэ гэсэн үг. Гэхдээ нэг оны өмнө “Хөгжлийн банкны найдваргүй зээлдэгч” хэмээн цоллуулж явсан 16 аж ахуйн нэгж лав “нэр цэвэр” боллоо. Одоо тэднийг бизнест нь зүтгүүлж, дахин “хөл”-өө олох боломж олгох нь зах зээлийн нийгэмд шударга биш гэж үү. Заавал тэднийг шорон руу ачих, бизнесийг нь бүр мөсөн дампууруулах нь хэнд ашигтай гэж. Харин зээлээ төлөөгүй гэдийсэн нөхдөд хариуцлага тооцох нь зүй ёсны хэрэг.