-Хэрвээ үнэн бол хэн хойд хөршөөс 20 сая ам.доллар бэлнээр салгах нэр нөлөөтэй вэ, хэн тэр их бэлэн мөнгийг нууцаар хил нэвтрүүлж чадах эрх мэдэлтэй вэ, бас 20 сая ам.доллараар Ерөнхийлөгчийн суудлыг үнэ цохиж авах уу-

 

         Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн ажилтнууд хөл хорионы үеэр ОХУ-аас 20 сая ам.доллар нууцаар авчирсан тухай дуулиан өнгөрсөн долоо хоногт дэгдсэн. ҮАБЗ-ийн Нарийн бичгийн дарга А.Гансүх энэ асуудлаар тайлбар хийсэн ч төдийлөн итгэл үнэмшил төрүүлээгүй учраас олон нийтийн "Үнэхээр 20 сая ам.доллар нууцаар оруулж ирсэн юм биш биз" гэх хардлага арилсангүй. Улмаар энэ долоо хоногт эл дуулиан үргэлжлэх нь гарцаагүй боллоо. Дээрээс нь Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ хүртэл эл асуудалтай холбогдуулан ҮАБЗ-ийн Нарийн бичгийн дарга А.Гансүхийг албан тушаалаас нь чөлөөлөх хүсэлт гаргасныг нь харвал зүгээр ч нэг хэн нэгийг харлуулах гэсэн хоосон сенсаци, гүтгэлэг төдий дуулиан биш бололтой. Хэрвээ үнэн бол хэн хойд хөршөөс 20 сая ам.доллар бэлнээр салгах нэр нөлөөтэй вэ, хэн тэр их бэлэн мөнгийг нууцаар хил нэвтрүүлж чадах эрх мэдэлтэй вэ, юунд зориулж, ямар шалтгаанаар эх сурвалж нь тодорхойгүй мөнгө оруулж ирэх болов, бас 20 сая ам.доллараар Ерөнхийлөгчийн суудлыг үнэ цохиж авах уу гэдэг асуултуудын хариултыг хайх хэрэгтэй болно.

 

Олон нийтийн дунд "явж" буй хардлагууд, учир мэдэх нэгний тайлбар сэлтийг нэгтгэж харвал Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн тэргүүний хувиар, ҮАБЗ-ийн Нарийн бичгийн дарга А.Гансүхийг энэ албан тушаалд томилсон, 20 жил дотно нөхөрлөсөн найзын хувиар, мөн хойд хөрштэй хувь, хувьсгалын журмаар нэр холбогддог улстөрч, бизнесмэний хувиар, бас удахгүй болох Ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдөх боломжит нэр дэвшигчийн хувиар 20 сая ам.долларын “цаад эзэн” болж таараад буй. Хэрвээ төрийн тэргүүн нь үндэсний аюулгүй байдлыг хамгаалах үүрэгтэй алба хаагчдаараа хууль бус мөнгө зөөлгөсөн бол маш ноцтой асуудал. Тэр тусмаа хойд хөршөөс оруулж ирсэн хууль бус мөнгөө Ерөнхийлөгчийн сонгуульд ашиглах гэж буй бол илүү ноцтой асуудал. Чухамдаа ирэх зургаан жил үндэсний аюулгүй байдлын тухай яриад ч хэрэггүй болно гэсэн үг. Гэхдээ энд “Хэрвээ үнэн бол” гэж тодотгож буйг дахин сануулах нь зүйтэй байх. 

 

 

Өдөр тутмын сонинуудын “Эрэн сурвалжлагч” нэгдлээс олон нийтэд ил болгосон мэдээллийн гол агуулга нь “ҮАБЗ-ийн шинжээч Ж.Бямбацогт, ахлах референт Г.Галбадрах, референт Б.Галданжамц нар өнгөрсөн хоёрдугаар сарын 12-нд 0536 УНҮ улсын дугаартай “Landcruiser-200” автомашинаар Алтанбулаг боомтоор ОХУ руу нэвтэрсэн. Хил нэвтрэхдээ Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын ОХУ-д хийх албан ёсны айлчлалын бэлтгэл ажлыг хангаж, холбогдох албаны хүмүүстэй уулзалт хийхээр явж байна гэж мэдүүлсэн. Тэд ОХУ-ын Аюулгүй байдлын зөвлөлийн гишүүд, БХЯ-ны албан тушаалтнууд, ОХУ-ын газрын тосны хамгийн том компани болох “Роснефть”, Монгол, Оросын хамтарсан УБТЗ ХНН-ийн төлөөлөлтэй уулзсан. Улмаар хоёрдугаар сарын 16-нд Г.Галбадрах, Б.Галданжамц нар автомашиндаа 20 сая ам.доллар ачаад буцаж ирсэн. Тэд ОХУ руу гарахдаа ч, буцаж ирэхдээ ч машиндаа “ҮАБЗ” гэсэн лац наасан байсан учир хил нэвтрэхдээ нэгжлэг хийлгээгүйгээр барахгүй хуурамч зөвшөөрөл ашигласан байж болзошгүй. Харин Ж.Бямбацогт нь Москва хот руу явсан байна. Тэрээр өнөөдрийг хүртэл Монголд ирээгүй байгаа. Түүний тухайд удахгүй болох Ерөнхийлөгчийн сонгуулиар PR, цахим сүлжээнд ажиллах талаар ОХУ-ын нэр бүхий байгууллага, хүмүүстэй хамтран ажиллах ажлыг хариуцаж, тэр ажлаа амжуулахаар үлдсэн гэх мэдээлэл байна" гэх.

 

Чухам эндээс хэд хэдэн ноцтой зураглал харагдана. Өөрөөр хэлбэл, нэгдүгээрт хэрвээ ҮАБЗ-ийн ажилтнууд ОХУ-аас 20 сая ам.доллар оруулж ирсэн бол уг мөнгөний эх сурвалж нь ОХУ-ын төрийн өндөр албан тушаалтнууд эсвэл “Роснефть”, “УБТЗ”ХНН байж болзошгүй байх нь. “Роснефть” манай улсын шатахууны 80-90 хувийг дангаараа шахуу хангадаг. Харин Монгол, Оросын хамтарсан “УБТЗ”ХНН бол манай улсын төмөр замын бүх сүлжээг хариуцдаг гэдгийг хэн эс андах вэ. Өөрөөр бол аль аль нь манай улсын үндэсний аюулгүй байдалд шууд нөлөө үзүүлж болохуйц компаниуд. Хэрвээ ОХУ-ын төрийн өндөр албан тушаалтнууд эсвэл нэр бүхий томоохон компаниудаас 20 сая ам.доллар аваад оруулж ирсэн бол Ерөнхийлөгчийн сонгуульд ашиглах уу, ашиглалаа гэхэд ирэх зургаан жил монголчууд орос ах нартаа ямар өр төлөх вэ гэдэг асуудлууд хурцаар тавигдана. Хоёрдугаарт, ҮАБЗ-ийн шинжээч Ж.Бямбацогт гэгчийг Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн Пи-Ар, сурталчилгааны үеэр цахим сүлжээнд хэрхэн ажиллахтай холбоотой асуудлаар ОХУ-ын мэргэжилтнүүдээс туршлага судлах, хамтран ажиллах талаар гэрээ хэлцэл, судалгаа хийхээр тэндээ үлдсэн тухай дурьдсан байна. Хэрвээ үнэн бол манай улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд ОХУ-ын шууд нөлөө орохыг үгүйсгэх аргагүй болох нь. ОХУ-ын төр болон хакерууд АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд хүртэл нөлөөлж чаддагийг олон улсын судлаачид хэлдэг. Шууд нөлөөлөл нь мэдээж ялуулахын төлөө. Хөрөнгө санхүү, техник технологи гэх мэт бүх талаар дэмжиж ялалтад хүргэсний дараа өөрсдийн хүсэл сонирхлыг гүйцэлдүүлнэ. Хэрвээ тэгвэл шинэ Ерөнхийлөгчөөсөө үндэсний эрх ашиг, тусгаар тогтнол, аюулгүй байдал гэж нэхээд хэрэггүй л болох болов уу. 

 

 

ҮАБЗ-ийн Нарийн бичгийн дарга А.Гансүх 20 сая ам.доллартай холбогдуулж, олон нийтэд тайлбар хийсэн. Тэрбээр “Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн тэргүүний өгсөн үүрэг даалгаврын дагуу та бүхэнд тайлбар хийхээр миний бие хүрэлцэж ирээд байна” хэмээн тайлбараа эхлүүлсэн нь анхаарал татсаныг дурьдах нь зүйтэй байх. Өөрөөр хэлбэл, 20 сая ам.долларын дуулиан шууд Ерөнхийлөгч Х.Баттулга руу, тэр тусмаа сонгуулийн зардал руу нь чиглэж байгаа учраас А.Гансүх тайлбарынхаа эхэнд ийнхүү тодотгосон биз. Цааш үргэлжлүүлэн “Зарим сонин болон нийгмийн сүлжээнд ҮАБЗ-ийн албан хаагчид 20 сая ам.доллар оруулж ирсэн мэтээр хуурамч гүтгэлгийн чанартай  мэдээ тараалаа. Маш хариуцлагатайгаар хэлье. Энэ бол хуурамч бөгөөд худал мэдээлэл. Улс төрийн зорилготой байх гэж таамаглаж байна. Манай албан хаагчид томилолтоор ажилласан уу гэвэл ажилласан.

 

Онгоц нисэхгүй байгаа учраас машинаар явсан. ҮАБЗ-ийн ажлын албаны үйл ажиллагаа далд хэлбэрээр явагддаг, ямар нэгэн Пи-Ар, сурталчилгаа хийдэггүй. Манай албаны албан хаагчид албаны тусгай үүрэг биелүүлэхээр ОХУ-ын Улаан-Үд хүртэл  машинаар яваад буцаж ирсэн. Энэ албан хаагчид хуулийн дагуу УОК-оос бүх төрлийн зөвшөөрлийг бичгээр авсан, хүрч ирээд тусгаарлалтад орсон.

 

Унаж явсан машин гааль, хяналтаар шалгагдсан. Машинд ямар нэгэн хууль бус мөнгө байгаагүй, байх ч боломжгүй. Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд хуучин Ерөнхий сайдын хооронд үүсээд байгаа улс төрийн нөхцөл байдлын үед ҮАБЗ ийм хууль бус үйл ажиллагаа хийхгүй, хийдэг ч үгүй гэдгийг дахин хэлье. Өнөөдөр хил хамгаалах, гааль, тагнуул, цагдаа бүгд Засгийн газрын  харъяа байгууллагууд. Энэ байгууллагыг даваад их хэмжээний бэлэн мөнгө оруулж ирэх боломж байхгүй. Ийм  тэнэг үйл ажиллагааг хийх ч үгүй. Үүнийг харин эрх мэдэлтэнгүүд хийдэг. Дээрх байгууллагуудыг удирдаж байгаа эрх мэдэл бүхий хүмүүс эсвэл улс төрийн хүчин ийм зүйл хийдэг” гэх тайлбар өгсөн. 

 

Товчхондоо А.Гансүх “ҮАБЗ-ийн ажилтнууд ОХУ руу явсан нь үнэн, гэхдээ гар хоосон буцаж ирсэн. Бусад нь байгууллагын нууц" гэдэг тайлбар өгсөн юм. Түүний энэ тайлбар "Үнэхээр 20 сая ам.доллар нууцаар оруулж ирсэн юм биш биз" гэх хардлагыг арилгаж чадаагүй. Харин ч "Манай ажилтнууд ОХУ руу тусгай даалгавартай явсан нь үнэн" гэхээс өөрөөр хил хаалттай, хөл хориотой байхад ҮАБЗ-ийн тусгай ажилтнууд ямар зорилгоор автомашин хөлөглөн хойд хөршийг зорих болов, яагаад олон нийтийн анхаарал сарнисан сар шинийн баяртай давхцуулав, яагаад хоёр нь буцаж ирэв, ирэхдээ яагаад автомашинаа шалгуулаагүй вэ гэх зэрэг асуултад тодорхой тайлбар өгөөгүй нь дээрх хардлагыг улам гүнзгийрүүлсэн гэхэд болно. 

 

          ҮАБЗ-ийн ажилтнууд 20 сая ам.доллар нууцаар оруулж ирсэн нь үнэн бол тэдний мөнгө биш гэдэг нь тодорхой. Өөрөөр хэлбэл тэдэнд үүрэг даалгавар өгч, авчруулсан нэг хүн байж таарна. Удирдлагын схемээр нь авч үзвэл тэдний дээр ҮАБЗ-ийн Ажлын албыг хариуцаж буй А.Гансүх, түүний дээр ҮАБЗ-ийн тэргүүн, Ерөнхийлөгч Х.Баттулга буй. Ерөнхийлөгч Х.Баттулга, ҮАБЗ-ийн Нарийн бичгийн дарга А.Гансүх нарын нөхөрлөл 2001 оноос эхлэлтэй бөгөөд Х.Баттулгыг бизнесмэн байх үед А.Гансүх хуулийн зөвлөгөө өгч танилцсан гэдэг. Улмаар Х.Баттулга 2008 онд Зам тээвэр, барилга хот байгуулалтын сайд байд болохдоо А.Гансүхийг дэд сайдаараа томилж, дэргэдээ авч байсан.  2012 онд Х.Баттулга Үйлдвэр, хөдөө аж ахуйн сайд болж, А.Гансүх түүний орыг залган Зам тээвэр, барилга хот байгуулалтын сайдаар үлдсэн. Тэд хамтдаа тус яамыг толгойлохдоо алдарт "Төмөр замын хэрэг"-ийг эхлүүлсэн гэдэг. Тэд хамтдаа Зам тээвэр, барилга хот байгуулалтын яамыг толгойлж байх дөрвөн жилдээ алдарт "Төмөр замын хэрэг"-ийг эхлүүлсэн гэдэг бөгөөд 2016 онд хамтдаа сэжигтнээр татагдаж байсан. Энэ цагаас А.Гансүхийг "Х.Баттулгын хүн" гэдгээр нь олон нийт сайн мэдэх болсон. 2017 онд Х.Баттулга Ерөнхийлөгч болмогцоо тус оны арваннэгдүгээр сард А.Гансүхийг ҮАБЗ-ийн Нарийн бичгийн даргаар томилох зарлиг гаргаж, дэргэдээ авсан байдаг. Тэд ингэж сүүлийн 20 жил нөхөрлөхдөө албан тушаалд ч, АТГ-т хамтдаа очиж явсан. Энэ удаагийн 20 сая ам.долларын дуулиан хэрвээ үнэн бол А.Гансүхийн ард Х.Баттулга гарцаагүй бий гэж хардах үндэслэлүүд энэ мэтээр байгаа юм.