Үй түмэн ододтой шөнийн тэнгэрт тодоос тод гэрэлтэх дугуй гэрэл. Хүмүүс түүн рүү харж хүслээ шивнэдэг, ганцаараа суухдаа бодлоо даатгадаг, чимээгүй суухад цаанаа нэг сэтгэл тайвширчихдаг тийм нэг оршихуй. Юу ч хэлж, юу ч асуугаагүй хэрнээ яг л ойлгож байгаа юм шиг мэдрэмж өгдөг нь сонин.

      Тээр нэг жилийн өмнө зуны үдэш нар уулын цаагуур орж шингэх үед эмээтэйгээ би тэнгэр өөд ширтэн тайвшралыг олоод хэвтэхдээ хорвоогийн хамаг л содон зүйлсийн талаар ярилцана. Тэр оройг юутай ч зүйрлэшгүй, дэндүү гэмээр тансаг орой. Сэрүүн сэвшээ салхи нь үнэхээр үнсээд байна уу гэлтэй, тэнгэр оддоор дүүрч сар аажмаар мандах тэр л агшин яагаад ийм үзэсгэлэнтэй юм бэ гэж уулга алдах шахам. Тэр агшинд цаг хугацаа нэг л удааширчихсан юм шиг. Тэгээд гэнэт яг л салхитай хамт шивнэх мэт намуухан хоолойгоор эмээ минь “Орой болгон саран ээждээ чин сэтгэлээсээ талархаж байгаарай миний охин” гэж хэлж байсан нь одоо ч хүртэл тодоос тод үлдсэн хэвээр.

      Цаг хугацаа өнгөрөх тусам хүүхэд насны тэр сайхан цаг мөч холдож, эмээгийн дулаан инээмсэглэл аажмаар дурсамж болон үлджээ. Гэхдээ сар л яг хэвээрээ. Урьдын адил мандаж, чимээгүйхэн гэрэлтсээр. Одоо бүр ширтэх бүрд надад “Чи том болжээ, харин би хэвээрээ байна” гэж хэлэх шиг санагддаг юм.

     Өнгөрсөнд байсан сайхан мөчид, одоо байгаа амар тайванд, бас ирээдүйд ирэх магадгүй гэрэлтэй өдрүүдэд ч сар мэдээж өнөө л хэвээрээ гэрэлтэнэ. Тэгэхээр сар гэдэг хэзээ ч хувиршгүй, мөн өөрчлөгдөшгүй, хэн нэгнийг тайвшруулах шидтэй мөнхийн гэрэл юм байна. Магадгүй эмээгийн минь хэлсэн “Саран ээж” гэдэг нь зүгээр нэг тэнгэрийн биет биш, харин амьдралын дундуур хүнийг аргадан, сэхээрүүлж байдаг чимээгүй оршихуй байсан ч юм бил үү.

    Сар шөнө бүр манддаг ч хүн бүрд өөр өөрөөр гэрэлтдэг бололтой. Нэгэндээ хүслийн гэрэл, нөгөөдөө гунигийн чимээгүй хань, надад бол эмээгийн минь намуухан хоолой, хүүхэд насны минь тайван орой, мартахыг хүсдэггүй дурсамжуудын минь хамгаалагч хэвээрээ. Тэнгэрт өлгөөтэй тэр дугуй гэрэл надад “Бүх зүйл өнгөрдөг ч хайр үлддэг” гэдгийг сануулсаар л байдаг. Сар асуултанд хариулдаггүй хэрнээ ганцаарааг минь асуулттай үлдээдэггүй гэрэл юм.

М.Жаргалмаа