Аялал зугаалгын улирал эхэлсэнтэй холбоотой иргэд хөдөө орон нутгаар зорчих нь ихсэж байна. Иргэд аялах явцдаа могой болон хортон шавжинд хатгуулах тохиолдол дулааны улиралд их гардаг. Хатгуулсан тохиолдолд ямар арга хэмжээ авах, хэрхэн анхны тусламж үзүүлэх талаарх мэдээллийг хүргэж байна.  

МОГОЙД ХАТГУУЛСАН ТОХИОЛДОЛД:

       Могойд хатгуулсан бол юуны өмнө тэр могойн хортой эсэхийг мэдэх нь чухал юм. Хортой могойд хатгуулсан бол яаралтай эмчид хандах хэрэгтэй бөгөөд өндөр халуурч, амьсгалын дутагдалд орж  нас барах магадлалтай. Мөн хатгуулсан хэсгийг хөдөлгөж болохгүй бөгөөд хүчтэй хөдөлгөсөн тохиолдолд бүх биеэр хор түргэн хугацаанд тархах эрсдэлтэй байдаг. Хэрэв хөлөндөө хатгуулсан бол огт гишгэж болохгүй. Мөн дараах арга хэмжээг яаралтай авах ёстой. Үүнд:

•Эмнэлэгт яаралтай хандах

•Хатгуулсан газрын дээд талд чангалуур буюу ямар нэгэн зүйлээр чангалан судасны лугшилт мэдрэгдэхээр боох хэрэгтэй 

•Шингэн зүйл их уух

•Хорны тархалтыг удаашруулахын тулд хатгуулсан хэсгийг цэвэр даавуугаар ороож боох

•Хатгуулсан газрыг амаараа сорж болохгүй

•Эмчийн зөвшөөрөлгүйгээр өвчин намдаах эм ууж болохгүй

ЗӨГИЙНД ХАТГУУЛСАН ТОХИОЛДОЛД:

     Хачиг болон хортон шавж дөрөвдүгээр сарын эхээр үүрнээсээ гарч наймдугаар сарын сүүл хүртэл их хэмжээгээр тархдаг байна. Ихэнхдээ  зөгий, хэдгэнэд хатгуулах эрсдэл өндөр юм. Зөгийд цөөн тоогоор хатгуулсан үед аюулгүй ч сүрэг зөгийн  дайралтад өртөж их хэмжээний гүвдрүү үүсэж хавдсан бол амь насанд аюултай. Зөгийд хатгуулсныхнаа дараах арга  хэмжээг аваарай.

• Арьсан дээр тогтож үлдсэн зөгийний хошууг болгоомжтой шахаж гаргах
• Шархыг нь иод, спиртээр арчих
• Хүйтэн жин тавьж хавдрыг бууруулах
• Өвчин намдаах, тайвшруулах эм уух хэрэгтэй

Харин хүндэрч арьс бамбайж хавдах, хоолой сөөнгөтөх, хамар битүүрэх зэрэг харшлын шинж илэрвэл эмнэлэгт яаралтай хандах ёстой.

ХАЧИГТ ХАЗУУЛСАН ТОХИОЛДОЛД:

     Ургамал модны шүүс хангалттай биш тохиолдолд  хачиг хүн, мал амьтны цусаар хооллох нь нэмэгддэг байна. Ойн хачиг нь хамгийн аюултай хачиг юм. Энэ төрлийн хачигт хазуулбал төв мэдрэлийн тогтолцоо гэмтэж, юм мартах, гар хөл саажих, ярьж чадахгүй болох эрсдэлийг дагуулж байдаг байна. Биед хачиг наалдсан, хазуулсан үедээ айж цочирдохоос илүүтэйгээр эмнэлэгт хандаж, мэргэжлийн эмчээр хачгийг авхуулах  хэрэгтэй юм.Хачгаа авхуулсныхаа дараа шинжлүүлж  халдвар авсан эсэхээ тогтоолгох боломжтой.